128

47ص.

سابقۀ توجه پزشكان و داروشناسان به اِبدال )جايگزيني( داروهاي ساده با داروهاي ديگر دست كم به سدۀ يكم ميلادي و اشارات پراكندۀ ديوسكوريدس در ماتريا مديكا )در متون دورۀ اسلامي: هيولي الطب يا الحشائش( بازميگردد. اما كهنترين سياههاي كه از داروهاي قابل جايگزيني با يكديگر به دست آمده، فصل بيست و پنجم از مقالۀ هفتم كُنّاش پاولوس آيگينايي )بولس اجانيطي( است كه در ميانۀ سده هفتم ميلادي و بر اساس ديدگاههاي جالينوس ) 129 ح - 216 م( پديد آمده است. گويا پزشكان دورۀ اسلامي توجه بيشتري به موضوع ابدال ادويه داشتهاند و تكنگاريهايي نيز در اين باره نوشتند. در اين مقاله نشان داده ميشود كه از ميان اين آثار، روايتي عربي از متني منسوب به داروشناسي به نام بديغورس و رسالۀ ابدال رازي تأثيري چشمگير بر تقريباً همۀ آثار داروشناسي دورۀ اسلامي، تا سدۀ 12 ق، داشتهاند و البته رسالۀ رازي به نوبۀ خود سخت تحت تأثير رسالۀ بديغورس بوده است.

تاريخ علم

1392

11

1

75-121

بهار و تابستان