151

13ص.

دانش پزشكي در آغاز پيشينۀ تاريخي خود با خرافات و روشهاي سحرآميز همراه بود. پس از آنكه پزشكي از خرافات جدا شد و بر پايۀ چند اصل كلي و تجربۀ باليني قرار گرفت كماكان روشهاي غير علمي در آن تأثيرگذار بوده است. فردوس الحكمه از جملۀ نخستين آثار جامع پزشكي دورۀ اسلامي است امادر آن ميتوان اشارات و تجويز روشهاي غير علمي را به وفور مشاهده كرد. در اين مقاله كه به روش توصيفي و با تكيه بر فردوس الحكمۀ طبري تأليف شده است، تلاش ميشود به كاربرد و اثر بخشي طلسمات، تعاويذ و روشهاي جادويي در دانش پزشكي پرداخته شود. يافتههاي پژوهش حاكي از آن است كه طبري به تأثير و ارتباط علم تنجيم و خواص جانداران و كاركرد طلسمات در دانش پزشكي اعتقاد داشته است؛ از اين رو وي با تأثيرپذيري از مكاتب پزشكي تمدنهاي پيشين و باورپذيري از طبابت عاميانه، سحر و جادو را منشأ بروز بيماري دانسته و در درمان بيماريها و تجويز دارو شيوههاي آميخته با خرافات و كاركرد تعاويذ را از نظر دور نداشته است و به سحر و طلسمهاي مختلف توسل ميجويد.

تاريخ علم

1394

13

1

51-63

بهار و تابستان