165

20ص.

يافتههاي علوم شناختي به نحو روزافزوني نشان ميدهند كه تمثيلها و استعارهها نقشي اساسي در شناخت انسان بازي ميكنند. دانشمندان نيز از اين قاعده مستثني نيستند و بنا بر اين استعارهها و تمثيلها در علم نيز نقشي اساسي دارند. هرچند فيلسوفان علم چند دههاي است كه به اين نقش پرداختهاند اما مورخان علم، با ذكر چند استثنا در چند سال اخير، اين نقش را ناديده گرفتهاند. دعوي نوشتۀ حاضر اين است كه جدي گرفتن نقش تمثيلها و استعارهها در تاريخ علم نگاه نويني را به گذشته ميگشايد. به عنوان نمونهاي از اين نحو تاريخنگاري پس از اشارهاي به كار يكي از مورخان حاضر كه اين نحوۀ تاريخنگاري را به كار گرفته است اشارهاي جرئينگرانهتر به بخش كوچكي از كار داروين جوان خواهد شد. سپس برهمين مبنا از اين نظر دفاع خواهد شد كه فهم گذشته تنها با نگاه امروزين ممكن است و ترس از تاريخنگاري به سبك ويگي تنها مانعي بر فهم گذشته فراهم ميكند. و در انتها از اين نگاه دفاع ميشود كه با اتخاذ چنين نگاهي راه براي استفاده از تاريخ علم براي برساختن برخي فرضيهها در علم رايج باز ميشود.

تاريخ علم

1395

14

1

59-78

بهار و تابستان