170

7ص.

شواهد تاريخي موجود نشان ميدهند كه مديريت تقسيم آب از ديرباز در ايران مورد توجه بوده است. نظامهاي تقسيم آب در ايران در سه گروه واحدهاي زميني، حجمي و زماني طبقهبندي ميشوند كه تقسيم زماني آب خود براساس معيارهاي شبانهروز، به استفاده از ساعت خورشيدي و ساعت آبي )پنگان/فنجان( قابل تقسيم است. پنگان يا فنجان، كاسهاي عمدتاً مسي، مدرّج و نشانهگذاري شده است كه در وسط آن يك روزنه تعبيه شده است و بر روي يك ديگ پر آب قرار ميگيرد. استفاده از اين روش براي مديريت زمان تا كمتر از صد سال پيش در ايران رايج بوده است و شواهد تاريخي نشان ميدهند كه در زمانهاي دور نيز استفاده ميشده است. در اين مقاله سعي بر آن است تا با بازخواني تدابير ايرانيان در مديريت تقسيم آب، بخشي از فناوريهاي آنها با تكيه بر ابزار پنگان معرفي شود.

1395

14

2

153- 159

پاييز و زمستان