202

54ص.

كتاب جانورنامه نوشتۀ محمدتقي انصاري كاشاني تا چندي پيش به عنوان تبيين نظريۀ تكامل داروين معرفي ميشده است. اخيراً آقاي عرفان خسروي در مقالهاي تخصصي اين باور را بهدرستي رد كرده ولي معتقد است كه هيچگونه برداشت تكامل زيستي از كتاب جانورنامه جايز نيست. در اين مقاله مهمترين منابع كتاب جانورنامه معرفي ميشوند و ضمن بررسي محتواي اين كتاب در پرتو كشفها و نظريههاي مطرح شده در تاريخ طبيعي و زيست شناسي سدههاي 18 و 19 ميلادي استدلال مئشود، كه بر خلاف ادعاي خسروي، جانورنامه در بخش بسيار مهم خود كه به پيدايش جانداران و تاريخ زيست ميپردازد، به روند تكاملي جانوران اشارههاي متعدد دارد و ميتوان رابطۀ نزديكي بين مبناي نظري جانورنامه و لاماركيسم ديد و نوآوريهاي لامارك و پيروانش را نيز در جانورنامه بهخوبى مشاهده كرد.

تاريخ علم

1398

17

1

37-90

بهار و تابستان