76

27ص.

نقش و سهم واقعي رياضي دانان در فرايند تكوين معماري از زواياي تاريك و مورد اختلاف مطالعات علوم و معماري در دورۀ اسلامي است. با توسعۀ فعاليت هاي عمراني و نياز به علوم رياضي در سده هاي نخست، رياضي دانان به معماران و صنعت گر ان در برخي مسائل رياضي مشاوره مي دادند. رياضي دانان افزون بر سرپرستي ساخت برخي بناهاي حكومتي، واسطۀ كاربرد دقيق تر علوم رياضي در گروهي از معماران و صنعت گران تا سدۀ چهارم هجري شدند. از حدود سدۀ پنجم هجري با ارتقاي دانش رياضيِ معماران و تقويت نقش محوري مهندسان معمار، سهم رياض يدانان جز كاربرد حساب در ابنيه كاهش چشم گير يافت. مقالۀ حاضر الگويي توصيفي از نقش رياضي دانان و كاربرد دانش رياضيِ ايشان در فرايند تكوين معماري از روزن ۀ متون تاريخي سده هاي دوم تا يازدهم هجري عرضه مي كند . الگويي كه نشان مي دهد رياضي دانان با وجود مشاركت در حوزه هايي از شهرسازي، ساختارهاي آبي، حساب ابنيه، و نجومِ معماري سده هاي نخست، در تمام اين دوران نقش چنداني در طراحي معماري و نقوش تزييني بناها نداشته اند.

تاريخ علم

1390

10

39-65