888

منجنيق ابزاري جنگي است كه در اوايل دوران اسلامي و پيش از ابداع توپ كاربر د بسياري داشته است. در نگارههايي از نسخۀ جامع التواري خ رشيد ي متعلق به دورۀ ايلخاني، تصاويري از اين ابزار جنگي در صحنههاي مختلف ي مصور شده است. بنا بر اين شناسايي چگونگي بازنمايي، كيفيت بصري و نق ش ابزار منجنيق در نگار ههاي نسخ ۀ جامع التواري خ ايلخاني و نيز شناخت ميزا ن پايبندي نگار ههاي آن به اصول علمي در مصورسازي ابزار منجنيق و تمهيدات اتخاذشده از سوي نگارگران انجام شده است. بر اين اساس پرس شهاي پژوهش عبارتند از: 1 - نقش ابزار منجنيق در نگارههاي جامع التواري خ چگونه بازنماي ي و مصور شده است؟ 2 - كيفيت بصري منجنيق در نگارههاي جامع التواري خ چگونه است؟ 3 - نگارههاي جامع التواري خ ايلخاني تا چه انداز هاي به اصو ل علمي پايبند بود هاند؟ اين پژوهش به شيوۀ توصيفي-تحليلي با رويكر د تطبيقي و با بهرهگيري از منابع اسنادي و كتابخان هاي انجام شده و نمون ههاي مور د بررسي پن ج نگاره از نسخۀ جامع التواري خ متعلق به دورۀ ايلخاني است كه به روش غيراحتمالي و هدفمند انتخاب شدهاند و اين موارد با دو نمونه از تصاوير منابع علمي يعني كتاب الاسلحه و آلات القتال اثر احسان هندي و كتاب الانيق في المنا جنيق اثر ابن ارنبغا الزردكاش و چهار نمونه از آثار موجود در موزۀ تاري خ علم و تكنولوژي اسلامي استانبول مقايسه شد هاند.....

تاريخ علم

1400

19

2

377-412

پاييز و زمستان