893

مِزَولَه 4 يا ساعتآفتابي ابزار اصلي اندازهگيري زمان نزد مسلمانان بود و از قرن اول هجري تا قرن اخير در سراسر جهان اسلام به كار ميرفت. اين ابزار به صورتلوحي از سنگمرمر يا ماسهسنگ استكه اغلبروي يكبنا به سمت خورشيد ساخته شده و شامل نمادها و علائمي استكه با سايۀ يكشاخصفلزي يا يكمفتول بر اساس حركتچرخشي خورشيد، لحظاتنماز، ساعات روز و ساير لحظات نجومي و مذهبي را تعيين ميكند. نصبلوح بر اساسقوانين بسيار دقيق است تا لحظاتنماز بهدقتتعيين شود. چند سالي استكه طرحي پژوهشي دربارۀ ساعتهاي آفتابي و تاريخ نجوم در تمدن اسلامي انجام دادهايم. كار خود را با تونسآغاز كرديم و با وجود كمبود اطلاعات اوليه، مقايسههاي زيادي با همان موارد در ساير كشورهاي قلمرو تمدن اسلامي كردهايم. علاوه بر گردآوري و فهرستكردن، سعي كردهايم برخي از سؤالات مربوط به اين ابزار و كاركردهاي مذهبي و اجتماعي آن و انتقال دانشآن از طريق جهان اسلام و ساير تمدنها را بررسي كنيم....

ميراث علمي اسلام و ايران

1399

راقب، مهسا

9

2

18

42-53

پاييز و زمستان